આ પણ બાકી હતું!

Published in Gujarat Samachar. Date 21st June, 2026

...જે સફર તેનો લય મેળવે તે પહેલાં જ પહેલા કે બે દિવસને ખતમ કરી નાખે છે. આ હતાશાઓ એરપોર્ટ પર અટકતી નથી. તે રજામાં જ તમારી પાછળ આવે છે...

તમારી છેલ્લી રજા વિશે વિચારો. તમે મિત્રોને પોસ્ટ કરેલા ફોટો અથવા સંભળાવેલી હાઇલાઇટ્સ રીલ નહીં. અન્ય ભાગો વિશે વિચારો.નાની, નિરાશાજનક, ક્યારેક વાહિયાત ક્ષણો જેણે પહોંચવા અને ખરેખર આનંદ માણવા વચ્ચેનું અંતર ભર્યું હોય.

પરિચિત લાગે છે?: વર્ષોની મુસાફરી પછી મને જે ખ્યાલ આવ્યો છે તે અહીં જણાવું છું. આપણી કલ્પનામાં રજા અને વાસ્તવિકતામાં રજા વચ્ચેનું અંતર લગભગ હંમેશાં નિરાશાજનક ક્ષણોથી ભરેલું હોય છે. જે બધું જ બગાડે તે પ્રકારનું નહીં. પરંતુ નાની, ટાળી શકાય તેવી બાબતોનો સતત ટપક, જે સફર તેનો લય મેળવે તે પહેલાં જ પહેલા કે બે દિવસને ખતમ કરી નાખે છે. આ હતાશાઓ એરપોર્ટ પર અટકતી નથી.તે રજામાં જ તમારી પાછળ આવે છે. તેથી આજે હું એવી બાબતો વિશે વાત કરવા માગું છું જેની આપણે પૂરતી ચર્ચા કરતા નથીઅને મેં વ્યક્તિગત રીતે તેના વિશે શું કરવું જોઈએ તે શીખ્યો છું.

નિયોજનનું છટકું: ઘરમાંથી નીકળવા પૂર્વે જ તે શરૂ થાય છે. આજે રજાનું નિયોજન કરવાનો અર્થ એ છે કે માહિતીના અતિબોજમાંથી પસાર થવુંઃ વિવિધ ભાવો દર્શાવતાં બહુવિધ બુકિંગ પ્લેટફોર્મ, એકબીજાથી વિરોધાભાસી સમીક્ષાઓ અને વર્ષો પહેલાં મુલાકાત લઈ ચૂકેલા મિત્રોની ભલામણો. મેં આખી સાંજ એક સ્થળ પર સંશોધન કરવામાં વિતાવી છે એક ડઝન હોટેલ બુકમાર્ક કરી છે અને કશું પણ બૂક કરવ્યા વિના મારું મારું લેપટોપ બંધ દીધું બે વિકલ્પો સાથે જે લગભગ સમાન હતા.

સલાહની સમસ્યા વાસ્તવિક છે. ધારો કે તમે ક્યાંક જઈ રહ્યા છો અને એક દિવસની અંદર તમારો ફોન સ્થળોની ભલામણોના મેસેજ સાથે ભરેલો છે, જેમાંથી અડધી જૂની છે. હું હવે એક કે બે લોકોને પૂછું છું જેમની પ્રવાસ સંવેદનશીલતા પર મને વિશ્વાસ છે અને જેઓ તાજેતરમાં ત્યાં ગયા છે. બસ, બીજું છટકું અતિ - શિડ્યુલિંગનું છે. તમે ફ્લાઇટ્સ અને મુકામ પર નોંધપાત્ર ખર્ચ કર્યો હોય ત્યારે દરેક કલાક ભરવાની ઇચ્છા સ્વાભાવિક છે. ખરેખર થાય છે એવું કે તમે બીજા દિવસ સુધીમાં તમારી જાતને થકી નાખો છો. કોઈ પણ પ્રવાસમાં કેટલીક શ્રેષ્ઠ ક્ષણો કોઈ નિયોજનન હોવામાંથી આવે છે અને તેના માટે ઇરાદાપૂર્વક જગ્યા છોડવી પડે છે.

હોટેલનું આશ્ચર્ય: હોટેલના ફોટો શ્રેષ્ઠ રીતે આશાવાદી હોય છે. વાઇડ-એંગલ લેન્સ, કાળજીપૂર્વક લાઇટિંગ, રૂમનો એક ખૂણો જે સારી રીતે ફોટોગ્રાફ કરે છે. મેં એવા રૂમમાં ચેક-ઈન કર્યું છે જે લિસ્ટિંગમાં મોકળાશભર્યા અને ઊજળા દેખાતા હતા, પરંતુ વાસ્તવમાં બેમાંથી કશું જ નહોતું. સમુદ્રનાં નજારો જે જોવા ચોક્કસ ખૂણામાં બારી બહાર ઝૂકવાની જરૂર પડે છે. "શહેરી નજારો જે કાર પાર્કની સન્મુખ હોય છે. હેતા બુકિંગ કરતાં પહેલાં સંકેતો શોધવામાં ખૂબ જ માહેર બની ગઈ છે અને તે લગભગ હંમેશાં સાચી હોય છે.

ચેક-ઇન સમયની સમસ્યા વિશે પૂરતી વાત કરવામાં આવતી નથી. તમે સવારે 9 વાગ્યે ઊતરો છો, ચેક-ઇન બપોરે 2 વાગ્યે છે અને હવે તમારી પાસે નવા શહેરમાં ઘણા કલાકો છે, પરંતુ તમારી બેગ ક્યાં મૂકવી તેની અવઢવ છે. હું વહેલા પહોંચવાનું હોય ત્યારે આગલી રાત્રિનો રૂમ બુક કરું છું અથવા વહેલા ચેક-ઇન વિશે હોટેલને અગાઉથી ઇમેઇલ કરું છું. તે લોકોની અપેક્ષા કરતાં વધુ સારું કામ કરે છે. અને તમે જે નકારાત્મક સમીક્ષાને અવગણવાનું પસંદ કર્યું હોય છે? દરેક હોટેલ લિસ્ટિંગમાં એક ઉલ્લેખિત અવાજ અથવા પાતળી દીવાલો હોય છે અને લગભગ દરેક પ્રવાસી એકોઈક સમયે નક્કી કર્યું છે કે તેમાં સમસ્યા નહીં હોય. હું હવે તે સમીક્ષાઓને ગંભીરતાથી લઉં છું. જો બહુવિધ લોકો સમાન સમસ્યાનો ઉલ્લેખ કરે છે તો તે ખરેખર સમસ્યા છે.

સ્થળદર્શન બાબતે: અહીં જ હોલીડે યોગ્ય રીતે નમ્ર બને છે. તમે સંશોધન કર્યું હોય છે. તમારા મનમાં એક અંદાજ હોય છે. પહેલો દિવસ જૂનું શહેર. બીજો દિવસ સંગ્રહાલય જેના વિશે બધા વાત કરે છે. ત્રીજો દિવસ સૂર્યાસ્ત સમયે વ્યુપોઈન્ટ. અને પછી સ્થળ નમ્રતાપૂર્વક તમારા નિયોજનને તોડી નાખે કરે છે. મ્યુઝિયમ મંગળવારે બંધ રહે છે. આ મંગળવાર છે. નવીનીકરણ હેઠળનું સીમાચિહ્ન. વ્યુપોઈન્ટ ટ્રેઈલ જાળવણી માટે બંધ છે. બજાર જે ફક્ત સપ્તાહના અંતે ચાલે છે અને તમે ગુરુવારે ત્યાં હોવ છો. આમાંથી કોઈ પણ આપત્તિ નથી. તે બધું સંપૂર્ણપણે ટાળી શકાય તેવું છે. આમ છતાં લગભગ આપણે બધા જ દરેક ટ્રિપમાં આવી ઓછામાં ઓછી એક સમસ્યાનો સામનો કરે છે.

આ પછી કતારની સમસ્યા આવે છે. વિશ્વના સૌથી વધુ મુલાકાત લેવાતાં આકર્ષણો સારાં કારણોસર લોકપ્રિય છે, પરંતુ તમારી અને અસાધારણ વસ્તુ વચ્ચે ઘણી વાર એક રેખા હોય છે જે તમને તમારી જીવનની પસંદગીઓ પર પ્રશ્ન કરવા માટે પૂરતી લાંબી હોય છે. અગાઉથી બુક કરાયેલી સમયસર એન્ટ્રી ટિકિટોએ મારાં જોવાલાયક સ્થળોના જીવનને બદલી નાખ્યું છે. મુખ્ય મુદ્દાઓ માટે - કોલોશિયમ, ઉફિઝી, માચુ પિચુ, લૂવર - તે લગભગ હંમેશાં ઉપલબ્ધ હોય છે. ઘણી વાર વોક-ઇન ટિકિટ જેટલી જ કિંમતે અને અનુભવમાં તફાવત ખૂબ મોટો હોય છે. તમે અંદર ચાલો.અન્ય લોકો હજુ પણ કતારમાં છે. ટૂંકમાં તમને લાગે છે કે તમે કંઈક શોધી કાઢ્યું છે.

એક વધુ જોવાલાયક વાસ્તવિકતા માર્ગદર્શિકા તમને ક્યારેય તૈયાર કરતી નથી તે અંતર છે. ગૂગલ મેપ્સ કહેશે કે બે આકર્ષણો 12 મિનિટના અંતરે છે. તે એમ નહીં કહે કે ચાલવાનું ચઢાણ પર છે, અસમાન પથ્થરો પર, બપોરના તડકામાં. હવે હું રજાના દરેક દિવસે આરામદાયક જૂતા પહેરું છું, અપવાદ વિના. આ એક નાનો નિર્ણય છે જેનો દરેક ટ્રિપ પર મોટો પ્રભાવ પડ્યો છે.

ખાદ્ય વૈકલ્પિક નથી: આ એક ખૂબ જ વ્યક્તિગત નિર્ણય છે. જ્યારે હું પ્રવાસ કરું છું ત્યારે સારું ખાવું વૈકલ્પિક નથી. કોઈ પણ સ્થળનું ભોજન તમને તેના ઇતિહાસ, તેની સંસ્કૃતિ અને તેના લોકો વિશે કંઈક એવું કહે છે જેનો કોઈ સંગ્રહાલય મેળ ખાઈ શકતો નથી. હનોઈમાં ફોનો બાઉલ, સ્પેનના દરિયાકાંઠાના શહેરમાં તાજું સીફૂડ, નેપલ્સમાં વૂડ ફાયર્ડ પિઝા - આ એવા અનુભવો છે જેને હું અઠવાડિયાથી રાહ જોઉં છું અને વર્ષો સુધી યાદ રાખું છું. જે ખરાબ ખોરાકના અનુભવોને સંભવિત છે તેનાથી થોડો વધુ ડંખ આપે છે.

સંજોગોઃ તમે તમારી યાદીમાં પહેલી રેસ્ટોરાંમાં પહોંચો છો અને 90 મિનિટ રાહ જોવી પડે છે. તમે બુકિંગ કર્યું નથી તેથી આવું થવાનું સ્વાભાવિક છે. બીજો વિકલ્પ પણ ભરેલો છે. રાત્રે 9 વાગ્યા સુધીમાં તમે થાકી જાઓ છો અને નજીકમાં ક્યાંક પહોંચી જાઓ છો જે સ્વીકાર્ય લાગે છે. ખોરાક ઠીક છે. ખરાબ નથી. બસ ઠીક છે. અને તમે ત્યાં બેસો છો એ જાણીને કે આ શહેરમાં ક્યાંક, તમારા વિના એક પરફેક્ટ ભોજન થઈ રહ્યું છે. હું હવે દરરોજ ઓછામાં ઓછી એક રેસ્ટોરાં પ્રી-બુક કરું છું. દરેક ભોજન નહીં...  મને હજુ પણ ભટકવામાં અને કંઈક સારું લાગે તેવું શોધવાનો આનંદઆવે છે, પરંતુ દરરોજ એક ભોજન, જેની હું સૌથી વધુ રાહ જોઉં છું તેને રિઝર્વેશન મળે છે. તે એક નાની આદત છે જેણે આ યાદીમાંલગભગ કોઈ પણ વસ્તુ કરતાં વધુ હતાશા દૂર કરી છે.

નામ આપવાનું પણ યોગ્ય છેઃ શાકાહારી સમસ્યા. હેતા શાકાહારી છે. દુનિયાએ અહીં પ્રગતિ કરી છે ત્યારે હજુ પણ એવાં સ્થળો, રેસ્ટોરાં અને એરલાઇન્સ છે જ્યાં શાકાહારી ભોજનને કોઈએ નિયોજન નહીં કરેલી એક અસામાન્ય અગ્રતા તરીકે ગણવાં આવે છે. મેં લાંબી ફ્લાઇટ્સ પર શાકાહારી ભોજનનો પ્રી-ઓર્ડર આપ્યો છે, પરંતુ સમુદ્રની પેલે પાર ક્યાંક, કહેવામાં આવે છે કે તે ખતમ થઈ ગયું છે. હવે હું હંમેશાં બોર્ડિંગ પહેલાં ભોજનની પસંદગીઓની પુષ્ટિ કરું છું અને જ્યારે કોઈ એવી જગ્યાએ પ્રવાસ કરું છું જ્યાં શાકાહારી ખાવા માટે વધુ મહેનત કરવી પડે છે ત્યારે હું પહોંચવા પહેલાં તે સંશોધન કરું છું. આશાસ્પદ રીતે આપણે પહેલેથી જ ભૂખ્યા હોઈએ ત્યારે ફોન પર તેવું કરતો નથી.

સમૂહ પ્રવાસની ગતિશીલતા: સમૂહમાં પ્રવાસ કરવાની પોતાની હતાશાઓની શ્રેણી હોય છે. કોઈ સૂવા માગે છે, કોઈ સવારે 8 વાગ્યે જવા માગે છે. કોઈ ખરીદી કરવા માગે છે, કોઈ ફરવા માગે છે. કોઈને ક્યારેય એક જ સમયે ભૂખ નથી લાગતી. એક બપોરના ભોજનનો નિર્ણય લેવામાં એક ઉત્તમ પ્રવાસના દિવસમાંથી પિસ્તાળીસ મિનિટ ખાઈ જાય છે. એક બાબત જે ખરેખર મદદ કરે છે તે એ કે પ્રવાસ કાર્યક્રમમાં ઇરાદાપૂર્વકનો મોકળાશનો સમય બનાવો. દરરોજ થોડા કલાકો જ્યાં દરેક વ્યક્તિ વિભાજિત થાય છે અને પોતાનું કામ કરે છે. તમે વાર્તાઓ કહેવા માટે અને આખો દિવસ દરેકને ખુશ રાખવાના ઘર્ષણ વિના રાત્રિભોજન માટે ફરીથી ભેગા થઈ શકો છો. તે સ્પષ્ટ લાગે છે, પરંતુ મોટા ભાગની ગ્રુપ ટ્રિપ્સ ક્યારેય આવું કરતી નથી અને તે જ બાબતે તણાવ પેદા થાય છે.

અને છતાં તે હંમેશાં મૂલ્યવાન છે: મેં જે બધું વર્ણવ્યું છે તે છતાં મને સૌથી વધુ યાદ રહેલી ટ્રિપ્સ ભાગ્યે જ સરળતાથી ચાલતી હોય છે. તે એવી જગ્યાઓ છે જ્યાં કંઈક બાજુ પર ગયું અને અમે અનુકૂલન કર્યું. રેસ્ટોરાં ભરેલી હતી, જેથી અમે એક સ્ટ્રીટ સ્ટોલ પર પહોંચ્યા જે સફરનું શ્રેષ્ઠ ભોજન બન્યું. બંધ વ્યુપોઈન્ટ અમને સંપૂર્ણપણે અલગ માર્ગે લઈ ગયો. અતિ- શિડ્યુલ્ડ દિવસ પડી ભાંગ્યો અને અમે બપોરે ક્યાંક બેસીને અને કશું કર્યા વિના વિતાવી, જેની અમને ખરેખર જરૂર હતી.

હતાશાઓ પ્રવાસનો એક ભાગ છે. તૈયારી તેને ઘટાડવામાં મદદ કરે છે, પરંતુ તેને દૂર કરશે નહીં. તે જે કરે છે તે રજાના સૌથી મહત્ત્વપૂર્ણ ભાગોનું રક્ષણ કરે છે, જેથી જ્યારે કંઈક અણધાર્યું બને ત્યારે તમારી પાસે તેનો સામનો કરવા માટે ઊર્જા અને સારી રમૂજ હોય. તો તમે તમારી છેલ્લી સફરમાંથી આમાંથી કેટલાને ઓળખ્યા? અને મેં હું ચૂકી ગયો છું? મને તમારી હતાશાઓ અને તેથી વધુ મહત્ત્વપૂર્ણ તેના વિશે શું કરવાનુંતમે શીખ્યા છો તે સાંભળવાનું ગમશે. તો ફરી આવતા અઠવાડિયે મળીશું....